Singapore calling Delhi (5)

Lieve Marte,

Stel je voor: je guilty pleasure is het naakt ronddansen met een Ku Klux Clan muts op je kop, terwijl je hysterisch lachend de poepluiers van je jongste wellustig over je lichaam uitsmeert. Je bent net lekker bezig, en dan blijkt je schoonmoeder die toch al niet dol op je was (Wilma Nanninga) in de deuropening te staan. Met camera.

Je zelfbeheersing verliezen in het openbaar is hier ongeveer vergelijkbaar, qua schaamtegevoel. Je stem verheffen, laat staan een scène schoppen levert niet alleen groots gezichtsverlies voor jezelf, maar die schande straalt ook af op omstanders, zo gênant vinden ze dat hier. Ken je het concept van Losing Face? Het concept "face" lijkt een combinatie van klasse, reputatie, waardigheid en eer. Iemand "losing face" veroorzaken, is een absolute no-no. In Japan was Harakiri zelfs een aantrekkelijk alternatief. Met mijn oer-Hollandse olifantenpoten ben ik natuurlijk al veelvuldig door die porseleinkast gedenderd.

Zo stond ik laatst in een winkel waar ik hardop aan de balie vroeg aan de medewerker waarom mijn spullen niet conform afspraak afgeleverd waren. Toen de haast fluisterende en stoïcijns lachende winkelbediende een collega haalde en ik hoorde dat hij mij beschreef als “die furieuze dame met die driftaanval”, begreep ik dat dit een gevalletje “losing face” betrof. Pas na mijn uitgebreide excuses kwamen we toe aan een nieuwe leverdatum; ik had hem nooit in het openbaar zo voor het blok mogen zetten. (Overigens is dit voorbeeld niet exemplarisch, want dit land is zo rete-efficiënt, dat ik er soms bang van word).

Ook negeer ik inmiddels de routebeschrijvingen van oudere voorbijgangers die ik om de weg vraag. Na nu een keer of 20 totaal verkeerd te zijn gestuurd, ben ik erachter dat “ik heb geen idee, mevrouwtje” aan iemand die jonger is, een antwoord is waarmee je plat op je Face gaat. Dus dan maar liever lukraak iets roepen. Je moet het effe doorhebben: dan kijk je maar gewoon op Google Maps.

Nog veel pijnlijker waren mijn vragen op onze scholenzoektocht. Daar zat ik –in Nederland al geen hertje, maar naast twijgje Fong helemaal als corpulente KGB matrone- mijn vragen op haar af te vuren. Wat hun ervaring was met repatriërende kinderen. Of er speciale aandacht voor Third Culture Kids was. Haar enige antwoord was steeds: Ik heb een doctoraat in Educational Science. Nu weet ik pas hoe onsterfelijk ik haar beledigd heb door te concluderen: dus het antwoord is “nee”?

Bloedirritant enerzijds, anderzijds knappen de omgangsvormen er enorm van op, in het dagelijks sociale verkeer. Kunnen we in Nederland behoorlijk van leren.

Emoties onderdrukken is hier een vorm van zelfbeheersing, die tot Hogeschoolkunst is verheven. Het uitdrukken van gevoelens gebeurt door daden, en acties. Omdat papa zo hard werkt dat hij er alleen is om op zondag de gevulde varkensorganen te snijden, weten kinderen dat hij van ze houdt. Dat een andere kernwaarde het altijd respecteren van ouders en ouderen betreft (iets met Confucius), gaat daarmee hand in hand, want met je emotioneel verzet tegen een volwassene bega je een dubbele overtreding. Met soeplepels vol komen deze waarden in het bewuste en onderbewuste van het grut. Een gehoorzaam kind hebben is een enorm compliment aan de ouders.

Er is een definitie van cultuur die zegt dat cultuur tot uiting komt in de manier waarop problemen worden opgelost en dilemma’s worden verzoent. Het feit dat ze er bij de UN in Delhi zo’n zootje van maken, lijkt me een kwestie van wat werkt in een cultuur, gebruiken in een andere. Die daar niet op zit te wachten. Zou het niet eerder een multi-culti issue zijn, dat met die buurvrouw?

Ik denk eerder dat de consequenties van die allesoverheersende gehoorzaamheid hier grote gevolgen heeft. Kinderen hier zijn vlijtig en lopen in academisch opzicht lichtjaren voor opde Nederlandse. Ze reproduceren moeiteloos, calculeren accurater dan mijn zakjapanner, maar ze zijn niet gewend om vragen te stellen. Om zelf na te denken.

Op Galen zijn school was er een uitvoering, op zaterdagochtend. Met grote ogen keken wij hoe het mannetje samen met zijn klasgenoten een episch gedicht reciteerde, in het Chinees. Er kwam geen eind aan, wij verstonden er geen woord van, maar aan de instemmende knikjes van de Chinese ouders zagen we dat ze het kennelijk foutloos deden.

Toen nam Miss Fong het woord. “Hier op school vinden wij het heel belangrijk om kinderen kritisch te leren denken.” Daar hoorden we van op. “We moedigen de kinderen dus steeds aan vragen te stellen.” Het moest niet gekker worden!

“Kinderen”, zei ze terwijl ze met haar handen klapte. De oudste klas stapte naar voren, 14 kindjes sterk. “Miss Fong”, ging het unisono, “waarom schijnt de zon overdag en de maan ’s nachts?”. “Thank you, class”. Ze mochten terugstappen. En zo leren we ze vragen stellen, concludeerde ze tevreden.

Verstoord keken wat ouders om, omdat wij ons geproest niet konden binnenhouden.Wij vonden het hilarisch; niemand anders leek het geestig te vinden dat er nu juist het omgekeerde gebeurde. Humor. Nog zo’n ingewikkelde.

Zoen (klef: luchtvochtigheid nadert 98% vandaag)

Roosmarijn

 

ps: Dat van die zoete en zoute krokodillentranen ga ik ook invoeren! Wat me eraan doet denken dat er gisteren een Monitor Lizard door de tuin schuifelde: een soort kruising tussen een krokodil en een varaan: doodenge prehistorische monsters. Het was een kleintje, langer dan een meter kan hij niet geweest zijn. “Ach wat schattig. Mag ik hem houden?” vroeg Galen.